Zdrowie

Mózgowe porażenie dziecięce (MPD) jest jedną z nielicznych chorób, które trudno w jednoznaczny sposób zdefiniować. Czasem MPD nazywane jest zamiennie chorobą Little'a. Nazwa ta pochodzi od nazwiska Wiliama Johna Little'a, angielskiego lekarza, uważającego, iż przyczyną choroby są uszkodzenia mózgu w okresie okołoporodowym. MPD dotyczy zaburzeń związanych z ruchem, ale także z postawą, komunikacją i ogólnym funkcjonowaniem. Jest wynikiem uszkodzeń mózgu, powstających we wczesnym stadium rozwoju, lecz nie mających tendencji do postępowania w trakcie trwania choroby.

Objawy
Mózgowe porażenie dziecięce można określić również jako zespół przewlekłych zaburzeń układu nerwowego, niepostępujących w toku leczenia, które mogą być wynikiem uszkodzeń mózgu dziecka przed, jak również po porodzie lub w jego trakcie. W okresie płodowym MPD może wywołać niedotlenienie lub zakażenie. Natomiast przedwczesne odklejenie łożyska lub nawet wahania tętna płodu mogą być przyczyną rozwoju omawianej choroby w okresie okołoporodowym. Na powstanie choroby mają także wpływ takie czynniki jak złe położenie płodu lub wcześniactwo, które wg statystyk staje się coraz częstszą przyczyną MPD. Choroba Little'a dotyka średnio 2/1000 żywo urodzonych dzieci. Objawy mogą być widoczne zaraz po urodzeniu, lub uwidocznić się po niedługim czasie od momentu urodzenia. Zwykle dzieci z widocznymi objawami mają wyraźne problemy w poruszaniu, często występuje wiotkość mięśni, co dodatkowo utrudnia już zaburzone procesy ruchowe. Charakterystyczna jest również asymetria ciała, problemy związane z połykaniem, jak również występowanie epilepsji o różnym stopniu nasilenia. W mniej zaawansowanych uszkodzeniach objawy mogą się uwidocznić dopiero w ok 6-9 miesiącu życia dziecka. Zazwyczaj to właśnie ten okres jest kluczowy dla rozpoznania choroby u dzieci, ponieważ wtedy rodzice zaczynają dostrzegać wszelkie anomalie w rozwoju dziecka. Brak jest zachowań charakterystycznych lub przebiegają one u dzieci z porażeniem mózgowym w sposób dość specyficzny. Mianowicie dzieci dotknięte tym schorzeniem, w przeciwieństwie do swoich zdrowych rówieśników, nie podnoszą samodzielnie główki, nie siadają, nie chwytają zabawek itp. w okresie typowym do przejawiania takich zachowań. Uszkodzenia mózgu w dziecięcym porażeniu mózgowym prowadzą do głębokich zaburzeń ruchowych, do wszelkiego rodzaju niedowładów, jak również do ruchów mimowolnych i niekontrolowanych. Ponadto w zdecydowanej większości przypadków występują zaburzenia w rozwoju umysłowym i poważne zaburzenia w mowie. Pewne defekty są nieodwracalne, pewne można stopniowo wyeliminować, lub częściej jedynie zminimalizować.

Leczenie
W leczeniu mózgowego porażenia dziecięcego kluczowe jest podjęcie działań jak najwcześniej. Choroba ta charakteryzuje się tym, iż zaburzenia powstałe w mózgu są nieodwracalne, jednakże często można ograniczyć ich rozległość do minimum, a tym samy umożliwić dziecku szansę na względnie normalne funkcjonowanie. Oczywistym jest, iż dziecko z porażeniem mózgowym jest „skazane” na stałą opiekę i obecność drugiego człowieka. Często dzieci z MPD nie radzą sobie z najprostszymi czynnościami. Rodzice dzieci dotkniętych MPD nie są w stanie samodzielnie zapewnić dziecku kompleksowej opieki, w związku z czym są zmuszeni do szukania pomocy u lekarzy specjalistów w dziedzinach takich jak logopedia, fizjoterapia, psychologia i wielu innych. Ponadto dzieci z MPD powinny być pod stałą opieką pediatry, niekiedy dziecko potrzebuje wsparcia okulisty i laryngologa lub ortopedy. Zajęcia rehabilitacyjne zazwyczaj prowadzone są w specjalnych przychodniach lub ośrodkach dla osób niepełnosprawnych, niekiedy jednak pacjenci są także ćwiczeni w domu. Wszelkiego rodzaju ćwiczenia rehabilitacyjne mają ogromny wpływ na rozwój możliwości ruchowych. Pozwalają one stopniowo ustawić chorobowo zmienione, zniekształcone kończyny w najbardziej optymalnej pozycji, dodatkowo pozwalają minimalizować zniekształcenia poprzez rozluźnianie zesztywniałych mięśni. Zaburzenia takie jak sztywność mięśni można zmniejszać także poprzez odpowiednią farmakoterapię. Poza tym u dzieci z porażeniem mózgowym stosuje się leki zapobiegające i minimalizujące występowanie drgawek Rehabilitacja dla dzieci z MPD, które nigdy nie mogły chodzić często jest jedyną szansą na zdobycie choćby podstawowych umiejętności w poruszaniu się, oczywiście przy pomocy urządzeń ortopedycznych takich, jak np. balkoniki.

Co charakterystyczne dla tego schorzenia, dzieci mają znaczne problemy z komunikacją werbalną. Często nie są w stanie prawidłowo artykułować słów, niekiedy w ogóle nie mówią, w związku z czym pomoc logopedy jest tutaj również niezbędna. Dzięki wsparciu lekarza logopedy istnieje możliwość nabycia przez dziecko lub poprawy umiejętności mowy, co pozwala na bezpośrednią komunikację z pacjentem i ułatwia mu tym samym funkcjonowanie w otaczającym społeczeństwie.
Interesującą formą terapii jest również terapia ze zwierzętami: psami i końmi. Terapie te, a zwłaszcza terapia z koniem, umożliwia przywrócenie maksymalnie możliwej sprawności fizycznej jak i psychicznej. Z kolei terapia z psem przełamuje w chorym dziecku lęk, daje mu poczucie bezpieczeństwa i przynosi masę radości. Terapia ta nosi nazwę dogoterapii i jest stosowana w wielu różnych schorzenia u dzieci, młodzieży, ale także u dorosłych, borykających się z wszelkiego rodzaju chorobami, nie tylko u dzieci dotkniętych mózgowym porażeniem dziecięcym.

U dzieci z łagodną formą MPD, które posiadają prawidłowy iloraz inteligencji, istnieje możliwość uczęszczania do zwykłych szkół, natomiast dzieci z poważniejszymi zaburzeniami uczenia się i z większym poziomem upośledzenia umysłowego, jak również fizycznego, są zwykle kierowane do specjalistycznych szkół. W tej chorobie bardzo ważne jest, aby nie tracić nadziei na poprawę, chociaż często uzyskanie wyraźniej widocznych postępów jest długotrwałym procesem.