Uczeń, nastolatek

Rodzice są po rozwodzie, prawo do decydowania w istotnych sprawach dzieci sąd przyznał obojgu i wskazał, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania ich matki. Matka bez zgody ojca zapisała dziecko zgodnie z ich miejscem zamieszkania do rejonowej szkoły podstawowej. Matka w międzyczasie złożyła do sądu wniosek o zezwolenie na zapisanie małoletnich do szkoły w jej miejscu zamieszkania oraz ustalenie kontaktów z ojcem, który sąd oddalił, planując w postępowaniu kolejne czynności procesowe. Ojciec zażądał pisemnie od dyrektora skreślenia dziecka z listy uczniów i otrzymał odpowiedź odmowną. Ojciec żąda wydania kserokopii wniosku o przyjęcie dziecka do szkoły, złożonego przez matkę. Matka nie wyraża zgody na udostępnienie tego dokumentu ojcu. Jak powinien w tej sytuacji postąpić dyrektor szkoły - czy jest zobowiązany do udostępnienia tego wniosku ojcu?

Odpowiedź:

W razie braku odmiennego orzeczenia sądu rodzinnego każdy z rodziców ma prawo do uzyskiwanie informacji o dziecku.

Uzasadnienie:

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 93 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.

Zgodnie natomiast z art. 97 jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Tak więc ograniczenie władzy rodzicielskiej oraz zakres tego ograniczenia może wynika wyłącznie z orzeczenia sądu rodzinnego. Dla dyrektora jest zatem istotne ustalenie, czy oboje rodziców nadal mają prawo opieki, za którym idzie również prawo do uzyskiwania informacji o dziecku.

Warto tu przytoczyć fragment informacji dostępnej na stronie Rzecznika Praw dziecka, w której czytamy:

„Do Rzecznika Praw Dziecka wpływają skargi od rodziców, którym – najczęściej na prośbę drugiego rodzica – placówki oświatowe odmówiły udzielenia informacji o dziecku, np. o jego postępach w nauce i zachowaniu, udziału w wywiadówkach czy uroczystościach okolicznościowych, powołując się na fakt niesprawowania przez tego rodzica bezpośredniej opieki nad dzieckiem.

Rzecznika Praw Dziecka uważa, że takie zachowania godzą przede wszystkim w prawo dziecka do wychowywania go przez oboje rodziców, a także podważają zaufanie rodziców do szkół i przedszkoli.

Rzecznik w wystąpieniu generalnym do Ministra Sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry przypomina, że dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.

- Rozstrzygnięcie sądu o miejscu pobytu dziecka przy jednym z rodziców nie pozbawia drugiego rodzica władzy rodzicielskiej ani jej nie ogranicza. Również rodzic, u którego dziecko na co dzień nie przebywa, ma prawo do troski o dziecko, dbania o jego wychowanie i rozwój – podkreśla Rzecznik Praw Dziecka.

W przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej, możliwość sprawowania przez rodziców opieki nad dzieckiem powinna każdorazowo wynikać z treści orzeczenia sądu opiekuńczego, ustalającego sposób podziału obowiązków i uprawnień wynikających z władzy rodzicielskiej. Przy tym treść orzeczenia ograniczająca władzę rodzicielską jednego z rodziców nie może być interpretowana rozszerzająco.

- Jeżeli nie zostało wydane stosowne orzeczenie sądu pozbawiające rodzica prawa do uczestniczenia w procesie edukacji dziecka, to rodzic ten ma prawo na równi z drugim rodzicem do utrzymywania kontaktu z placówkami oświatowymi, do których dziecko uczęszcza, w tym uczestniczenia w życiu szkoły/przedszkola swojego dziecka – podkreśla Marek Michalak.

W ocenie Rzecznika Praw Dziecka stosowana więc przez placówki oświatowe praktyka odmowy udzielania informacji o dziecku i jego postępach w nauce oraz różna interpretacja orzeczenia sądu – w przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej jednego z rodziców do istotnych spraw dziecka – jest niewłaściwa i skutkuje trudnościami w wykonywaniu orzeczeń sądów w omawianym zakresie, a w niektórych przypadkach, nierespektowaniem prawa rodzica do uczestnictwa w życiu dziecka.”

Jeżeli zatem orzeczenie sądu, o którym mowa w pytaniu, nie pozbawia ojca władzy rodzicielskiej, to ma on prawo do zapoznania się z treścią pisma dotyczącego rekrutacji dziecka.

Zapamiętaj!

Jeżeli nie zostało wydane stosowne orzeczenie sądu pozbawiające rodzica prawa do uczestniczenia w procesie edukacji dziecka, to rodzic ten ma prawo na równi z drugim rodzicem do utrzymywania kontaktu z placówkami oświatowymi, do których dziecko uczęszcza

Więcej porad dla wychowawców klas znajdziesz w portalu www.wychowawcazklasa.pl, m.in.:

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 682 ze zm.) - art. 93, art. 97.

Michał Łyszczarz
Ekspert prawa oświatowego i samorządu terytorialnego.

Uczeń, Nastolatek

Jak sprawdzić, czy dziecko nie zażywa narkotyków?

Rodzice często obawiają się o bezpieczeństwo swoich dzieci. Nie chodzi tylko o potencjalne wypadki, ale również chęć eksperymentowania i sięgania ...

Co zrobić, by móc uczyć dziecko w domu?

Coraz więcej rodziców decyduje się na powrót do edukacyjnych korzeni i postanawia swoje dzieci uczyć w domu – we własnym ...

Zachęć dzieci do nauki przedmiotów ścisłych - pomoce dydaktyczne dla nauczycieli chemii w gimnazjum

Nauka przedmiotów ścisłych wymaga od uczniów wyobraźni i zainteresowania, a od nauczycieli umiejętności rozbudzania w uczniach chęci do poszerzania zasobu ...

Jak przygotować miejsce do nauki dla dziecka?

Każde dziecko, uczęszczające do szkoły, potrzebuje miejsca do nauki. To nie tylko wydzielone biurko czy fragment stołu. Miejsce musi ...



.